Lost in translation

In Israël heb ik het na zes maanden opgegeven, Hebreeuws leren. Het is een mooie, oude taal die helaas  verre van gemakkelijk is om te leren. Als de noodzaak om Hebreeuws te spreken groter was geweest, had ik misschien doorgezet. Maar die noodzaak was er niet of nauwelijks. Vrijwel iedereen sprak goed Engels. Er ontstonden dan ook nauwelijks gekke situaties door mijn geringe kennis van de taal. Ik herinner me hoe ik eens in het Hebreeuws probeerde uit te leggen dat ik graag een cappuccino met magere melk wilde. Ik eindigde – alleen – aan een tafeltje met twee flinke bekers cappuccino. Eén met magere melk en één met reguliere melk. Ik moest er enorm om lachen en heb de twee bekers netjes geaccepteerd. De koffie was heerlijk, ik heb ervan genoten. Er is geen land ter wereld waar ze betere koffie zetten dan in Israël. Althans, dat is mijn bescheiden mening – ik drink wel pas sinds zes jaar koffie moet ik erbij vermelden…

Maar dan Peru… Dat is een ander verhaal! Zonder Spaans red je het hier niet. Dat wisten we voor vertrek uit Israël en we waren dan ook al begonnen met Spaans les van een Venezolaanse die ons direct wees op de verschillen tussen wat zij noemde Hoog Spaans en Peruaans Spaans. Dat is namelijk niet hetzelfde. Hoog Spaans zal ik vermoedelijk nooit goed leren, maar Peruaans Spaans wel. Iedere dag leer ik nieuwe woorden en vervoegingen. Mijn Spaans is na een paar weken les al vele malen beter dan mijn Hebreeuws ooit is geweest.

In ons tijdelijke appartement – we zijn een week geleden verhuisd naar onze permanente huisvesting – hadden we een empleada (een huishoudelijke hulp). De communicatie met haar was ongelooflijk ingewikkeld. Mijn google-translate pogingen begreep ze niet (die vertalingen zijn dan ook niet al te best). En haar rappe en enigszins binnensmonds gesproken Spaans ging ver boven mijn pet! Ze was er bovendien niet aan gewend om op een eenvoudige manier iets aan me uit te leggen, maakte ongetwijfeld mooie volzinnen waar ik eerlijk gezegd geen touw aan kon vastknopen. Zo vroeg ze een keer vrij. Nadat ze haar vraag minstens tien keer lachend had herhaald, had ik door dat ze iets wilde op woensdag, donderdag, vrijdag en maandag. Maar wat?  Ik vroeg haar het voor me op te schrijven zodat ik Google om hulp kon vragen. Helaas begreep Google het ook niet. Ik stond er op dat moment niet bij stil dat haar spelling wellicht niet goed was. Ik verkeerde zo in mijn eigen cultuur-shock-verhuisstress-wereld dat mijn hersenen die gedachte volledig blokkeerden. Of zoiets.

Maar ik heb goed nieuws! Het gaat inmiddels beter! Ik heb nu twee keer per week twee uur les van een fantastische studente. Met veel geduld en toewijding leert ze me werkwoorden en hun vervoegingen en allerlei heel nuttige woorden die mijn leven een stuk gemakkelijker maken. Met mijn (nieuwe) empleada kan ik een aardig gesprekje voeren over haar gezin en haar leven. Ze lacht hartelijk om mijn fouten en corrigeert ze met plezier. En in winkels durf ik mijn vragen te stellen, zonder bang te zijn dat iemand me niet begrijpt of dat ik iets raars zeg. Dat laatste gebeurt trouwens aan de lopende band, ik lach maar gewoon om mezelf. Peruanen zijn over het algemeen ontzettend vriendelijk en doen hun best me te begrijpen en aan me uit te leggen hoe ik iets een volgende keer moet zeggen.

Toch had ik afgelopen week een instort-moment toen ik zielsgraag echt goed Spaans wilde kunnen spreken tijdens een gesprek met een installateur. Vlak na de verhuizing naar ons fantastische huis in San Isidro, kwamen we erachter dat noch onze wasmachine, noch onze droger het deden in Peru. Het aantal hertz ligt hier hoger dan in Nederland en Israël waardoor de motor van onze Nederlandse wasmachine na ongeveer twintig minuten oververhit raakt en ermee stopt. Vol goede moed ging ik naar de elektronica winkel en kocht een nieuwe machine. Wat was ik trots dat het me gelukt was de juiste machine te vinden, online reviews te checken (in het Spaans jawel), de machine te bestellen en levering en montage te regelen. All by myself.

En echt, het ging allemaal goed. De machine werd op de afgesproken dag geleverd en ook de installateur kwam. Toen de goede man klaar was met installeren, meldde hij me tevreden dat de machine het perfect deed. Op één klein detail na. Het bedieningspaneel reageerde soms wel maar helaas vaak niet op aanraking. Een toets – de toets waarmee je het programma selecteert – deed het niet goed. Maar geen zorgen señora, we kunnen het maken. Morgen.

Na maanden van afscheid nemen, inpakken, tijdelijke woonruimtes leefbaar maken, weer inpakken en uitpakken, kindertranen weg-knuffelen, aanpassen en heimwee en het uitpakken van bijna 275 dozen, trok ik het niet meer. Ik barstte in tranen uit. Mijn lieve en fantastische empleada schoot me direct te hulp. Ik kon haar precies volgen toen ze zei dat ik de machine terug moest sturen. Dat een defecte knop in Peru weinig goeds voorspelde. Maar ik kon het niet aan de installateur uitleggen.  Wat ik ook probeerde, hij begreep me niet (of wilde me niet begrijpen). Toen mijn empleada het woord voor me deed, haalde hij zijn schouders op en ging rustig door met het inpakken van zijn spullen. Ik weet inmiddels dat Peru een erg hiërarchische cultuur kent. Een installateur accepteert niets van een empleada. Ik was ten einde raad.

Het rare is dat ik in alle stress die ik op dat moment ervoer, vergat dat ik inmiddels meer dan één vriendin heb die goed Engels of Nederlands én Spaans spreekt. Ik blokkeerde (opnieuw) totaal. Had geen idee wie ik om hulp kon vragen en de installateur stond op het punt te vertrekken. Uiteindelijk kwam ik op het lumineuze idee onze makelaar te bellen. Even later hoorde ik hoe zij op zeer scherpe toon de installateur de les las die opeens heel behulpzaam was en volledig beaamde dat de machine moest worden geruild voor een werkend model. Die is inmiddels gebracht en vandaag – hopelijk – komt de installateur terug. We sluiten de machine maar niet zelf aan – hoewel we dat prima kunnen. Als ook deze het niet doet, is in ieder geval duidelijk dat we niets verkeerd hebben gedaan.

Hopelijk kan ik vanavond de was weer doen zodat we alles schoon hebben voordat we woensdag naar Cusco vliegen voor ons eerste bezoek aan de Sacred Valley en Machu Pichu!

One comment

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s